16 Okt 2026
Bemorlarga g‘amxo‘rlik qilish bo‘yicha bukletlar tayyorlandi
PQ-239 qaroriga muvofiq Markaz qarindoshlarga bemorga uyda qanday g‘amxo‘rlik qilishni o‘rgatuvchi bukletlar tayyorladi.
Palliativ yordam · Bemorlar va ularning yaqinlari uchun hamroh
Og‘ir kasal insonni uyda parvarish qilish
Palliativ yordam og‘riq va iztirobni yengillashtiradi hamda hayot sifatini yaxshilaydi. U davolanish bilan birga, erta bosqichda ham boshlanishi mumkin — bu umidni yo‘qotish degani emas. Ushbu o‘n qismdan iborat hamroh oilalarga muloyim va amaliy maslahatlar beradi: nimani kutish kerak, insonni qanday qulay saqlash va qachon yordam so‘rash lozim. Har bir qism — siz o‘qib, chop eta oladigan qisqa to‘rt sahifalik risola.
O‘n qismli qo‘llanma
-
Palliativ yordam nima
Bemor va oila uchun tushunarli qo‘llanma
Palliativ yordam hayot sifatini yaxshilaydi — u tana, ruh va qalbga g‘amxo‘rlik qiladi, davolanish bilan birga olib boriladi va faqat so‘nggi kunlar uchun emas, balki har qanday og‘ir kasallikka chalingan kattalar hamda bolalar uchun mo‘ljallangan.
Yuklab olish · PDF, 4 betUshbu risolada
- Yordamni erta boshlash mumkin
- Siz uchun nimalar muhim
- Ko‘p beriladigan savollar
-
Palliativ yordamni qanday olish mumkin
Murojaat qilish va yordamni rejalashtirish
Birinchi qadam — oilaviy yoki davolovchi shifokoringiz bilan gaplashish: tibbiy hujjatlaringiz va dorilaringizni oling, palliativ yordam uchun baholash va yo‘llanmani ochiq so‘rang hamda yozma reja va aloqa raqamlari bilan qayting.
Yuklab olish · PDF, 4 betUshbu risolada
- Murojaatga tayyorlaning
- Kim qanday yordam beradi
- Uyga qaytishdan oldin
-
Og‘riqni yengillashtirish
Bemor va yaqinlari uchun amaliy maslahatlar
Og‘riqni aniq ayting — qayerda, qanday va 0 dan 10 gacha; yozma dori rejasiga amal qiling va hech qachon dozani ikki baravar oshirmang; morfin kuchli og‘riqni yengillashtiradi va bu so‘nggi daqiqalar yaqin degani emas.
Yuklab olish · PDF, 4 betUshbu risolada
- Og‘riq haqida qanday aytish kerak
- Dorilarni xavfsiz qo‘llash
- Kuzating va yordam so‘rang
-
Uyda kundalik parvarish
Qulaylik va xavfsizlikni saqlash
Rozilik so‘rang va insonga o‘zi uddalaydigan ishni qilishga imkon bering; xavfsiz va qo‘l yetadigan joy tayyorlang, qo‘lingizni yuving va muloyim gigiyena qiling hamda og‘riq, nafas, teri va ishtahadagi o‘zgarishlarni har kuni kuzating.
Yuklab olish · PDF, 4 betUshbu risolada
- Xonani va ishni tayyorlang
- Tana va og‘iz gigiyenasi
- Kunlik kuzatuv
-
Yotoq yaralarining oldini olish
Teri parvarishi va bosimni kamaytirish
Yotoq yarasi — uzoq bosim natijasida yuzaga keladigan shikast; bosim nuqtalarini har kuni tekshiring, hamshira rejasiga ko‘ra holatni o‘zgartiring, terini toza va quruq saqlang hamda uzoq davom etgan qizarishni teri yorilmasdan oldin bildiring.
Yuklab olish · PDF, 4 betUshbu risolada
- Terini har kuni tekshiring
- Bosimni kamaytiring
- Terini asrang
-
Ovqatlanish va yutish qiyinlashganda
Ovqat va suyuqlikni xavfsiz taklif qilish
Hech qachon ovqat yeyishga majburlamang; inson hushyor va o‘tirgan holatda ozgina miqdorda taklif qiling, yutishdagi muammodan darak beruvchi yo‘tal yoki xirillagan ovozga e’tibor bering va unutmangki, so‘nggi kunlarda ovqat va suyuqlikka ehtiyoj tabiiy ravishda kamayadi.
Yuklab olish · PDF, 4 betUshbu risolada
- Ovqatni qulay taklif qiling
- Yutish xavfsizligini kuzating
- Kasallik og‘irlashganda
-
Bezovta qiluvchi alomatlarda yordam
Nafas qisishi, ko‘ngil aynishi va boshqa holatlar
Nafas qisishida insonni tik o‘tqazing va xotirjam bo‘ling; ko‘ngil aynishida keskin hidlarni kamaytiring; ich kelishi va to‘satdan paydo bo‘lgan sarosimani kuzatib boring; to‘satdan kuchli nafas qisishi, ko‘karish, hushdan ketish yoki kuchli qon ketishida 103 ga qo‘ng‘iroq qiling.
Yuklab olish · PDF, 4 betUshbu risolada
- Nafas qisishi va ko‘ngil aynishi
- Qabziyat va bezovtalik
- Qachon tez yordam chaqiriladi
-
Bolalar uchun palliativ yordam
Bola va butun oilani qo‘llab-quvvatlash
Parvarishdan maqsad — bolaning og‘rig‘ini yengillashtirish hamda o‘yin, ta’lim va oilaviy hayotni qo‘llab-quvvatlash; bola tushunadigan so‘zlar bilan gaplashing, hech qachon kattalar dozasini bermang va aka-uka va opa-singillarga ham tushuntirish va vaqt ajrating.
Yuklab olish · PDF, 4 betUshbu risolada
- Bolaning ehtiyojlarini tushuning
- Uyda qulaylik va rivojlanish
- Butun oilaga yordam
-
Yaqiningizni va o‘zingizni qo‘llab-quvvatlash
Muloqot, dam olish va yordam so‘rash
Doim ham to‘g‘ri so‘z topish shart emas — tinglash va yonida bo‘lishning o‘zi kifoya; parvarishni aniq vazifalarga bo‘lib taqsimlang, dori qabulining yagona umumiy daftarini yuriting va o‘z uyqungiz, ovqatlanishingiz hamda his-tuyg‘ularingizga e’tibor bering.
Yuklab olish · PDF, 4 betUshbu risolada
- Suhbatni qanday boshlash mumkin
- Parvarishni birga tashkil qiling
- Qachon qo‘shimcha yordam kerak
-
Hayotning oxirgi kunlarida yordam
Qulaylik, yaqinlik va oila uchun tayanch
O‘zgarishlar har kimda turlicha — ko‘proq uyqu, ishtahaning pasayishi, nafasning o‘zgarishi; qulaylik va yaqinlikka e’tibor qarating, tun va keyingi vaqt uchun rejani kelishib oling va biling: qayg‘u turli ko‘rinishda bo‘ladi, yordam esa bor.
Yuklab olish · PDF, 4 betUshbu risolada
- Qanday o‘zgarishlar bo‘lishi mumkin
- Qulaylikni ta’minlang
- Oila uchun keyingi qadamlar
Buni yolg‘iz o‘zingiz qilishingiz shart emas
Eslatma
Ushbu risolalar shaxsiy davolash rejangizni qo‘llab-quvvatlaydi, lekin uning o‘rnini bosmaydi. Savollaringizni shifokoringiz yoki hamshira bilan maslahatlashing. Favqulodda holat yoki keskin o‘zgarishda 103 ga qo‘ng‘iroq qiling.
Parvarish qilayotgan inson ham g‘amxo‘rlikka muhtoj.
Oilaviy shifokoringiz yoki davolovchi shifokoringizdan palliativ yordamga bo‘lgan ehtiyojingizni baholashni va sizni mavjud xizmatga yo‘naltirishni so‘rang. Xizmatlar hududlarga qarab farq qiladi. Agar kundalik hayot haddan tashqari og‘irlashsa, shifokor yoki psixolog bilan gaplashing — favqulodda holatda esa 103 ga qo‘ng‘iroq qiling.
PQ-239 (24 June 2026) qarori asosida tayyorlangan va WHO, NHS hamda Marie Curie tavsiyalariga asoslangan.
Manbalar: WHO · NHS · Marie Curie · Lex.uz